Deze reis begint in de oude garnizoensstad Ouarzazate in het zuiden van Marokko. Vanaf hier rijden we de volgende ochtend naar de relatief vruchtbare Vallée des Dades. Net voorbij Qalat M’Gouna slaan we af naar het zuiden. Een laatste stukje ‘piste’ (onverharde weg) brengt ons naar het kleine Berberdorp Aït Youl. Hier staan de muildierdrijvers al op ons te wachten. Samen met hen, de gids en een kok, lopen we de komende zeven dagen door het steeds weer verrassende en veelvormige landschap van de Jebel Saghro. Het is een kaal en grillig bergdecor met soms een beetje groen en een verdwaalde kudde geiten. Waar water is zijn wat gecultiveerde akkertjes, een klein dorpje of enkele nomadententen. De omgeving varieert van een surrealistisch woestijnachtig droog landschap met geërodeerde rotsformaties en fraaie vergezichten, die onder meer blik bieden op de besneeuwde toppen van de Hoge Atlas. Onderweg kamperen we meestal. Aan het einde van de wandeltocht overnachten we in een Berberhuis (gite). Onze bagage wordt vervoerd op muildieren.

Na onze trektocht rijden we terug naar Ouarzazate. Hier kun je dan nog even in Marokkaanse sfeer nagenieten van alle indrukken, de laatste souvenirs kopen of een bezoek brengen aan de eeuwenoude en goed gerestaureerde kasbah Taorirt.

Een opmerking vooraf

Het gaat hier om een avontuurlijke reis. Er zijn diverse factoren die onderweg onze reisplannen kunnen beïnvloeden, hoe goed de reis ook is voorbereid. Onderstaande reisbeschrijving geeft de hoofdlijnen van de reis weer. De reisleiding kan zich genoodzaakt zien om tijdens de reis verschuivingen in het geplande programma aan te brengen.

dag 1 aankomst in Ouarzazate (1160 meter)

Onze reis begint in de garnizoenstad Ouarzazate aan de zuidzijde van de Hoge Atlas, aan de rand van de Sahara. Hier verblijven we in een hotel.

dag 2 Ouarzazate - Ait Youl (1475 meter), minibus 2 uur, Ait Youl - Agoulzi (1635 meter), lopen 4 à 5 uur

Vanaf Ouarzazate rijden we de volgende ochtend naar de relatief vruchtbare Vallée des Dades. Net voorbij Qalat M’Gouna slaan we af naar het zuiden. Een laatste stukje ‘piste’ (onverharde weg) brengt ons naar het kleine Berberdorp Aït Youl. Hier staan de muildierdrijvers al op ons te wachten. Samen met hen, de gids en een kok, lopen we de komende zeven dagen door het steeds weer verrassende en veelvormige landschap van de Jebel Saghro. Het is een kaal en grillig bergdecor met soms een beetje groen en een verdwaalde kudde geiten. Waar water is zijn wat gecultiveerde akkertjes, een klein dorpje of enkele nomadententen. De omgeving varieert van een surrealistisch woestijnachtig droog landschap met geërodeerde rotsformaties en fraaie vergezichten, die onder meer blik bieden op de besneeuwde toppen van de Hoge Atlas.

dag 3 Agoulzi (1635 meter) - Assaka-n-Aït (1640 meter), lopen 4 à 5 uur

Vanaf ons bivak stijgen we langzaam naar een hoge pas op 2100 meter, de Tizi Nesfdre, Berbernaam voor `bijna eten`. Vanaf de pas hebben we grandioos uitzicht over de Hoge Atlas waarvan we zelfs de hoogste top, de Toubkal (4167 meter), in de verte kunnen zien. Nadat de zak met nootjes voor wat extra energie heeft gezorgd, dalen we af naar een kleine oase in een kloofje waar de oleanders weelderig groeien. Nu snappen we de naam van de pas: een idyllisch plekje met water, ideaal voor een stop om te eten. Wij lopen echter nog even door; de kloof weer uit en komen op een hoger plateau. Onderweg treffen we nomadenvrouwen aan en kinderen die kleedjes en (zelfgemaakte) sieraden laten zien, die ze zo graag aan die enkele toerist zouden willen verkopen. Voor hen vaak de enige bron van inkomsten. Het dorpje Tagmout (1750 meter, waar we stoppen voor de lunch bestaat slechts uit enkele verspreid staande huizen. Hier zien we amandelbomen met, in februari, prachtige witte bloesems. We buigen af naar het oosten en klimmen naar de Tizi-n-Tagmout (1790 meter). Na de pas komen we in een brede vallei tussen hoge bergkammen. Het landschap wordt grilliger, steiler, ruwer en dramatischer. Na nog een dik uur afdalen maken we kamp op 1640 meter, nabij een riviertje waar we ons lekker kunnen opfrissen.

dag 4 Assaka-n-Aït Ouzzine (1640 meter) - Tifdassine (1250 meter), lopen 5 uur

Vanaf het kamp dalen we verder af en komen al snel bij een kleine oase waar we de ruïne van een eeuwenoude kasbah zien. Even verder passeren we het gelijknamige dorpje Assaka-n-Aït Ouzzine (1580 meter). Door een relatief vruchtbare vallei met veel groene akkertjes, oleanders en zelfs hier en daar een palmboom, dalen we verder af en komen langs enkele kleine dorpjes. Het landschap is heel anders dan de eerste twee dagen en iedereen zal verrast zijn door de afwisseling. Steeds vaker zien we prachtige (in februari bloeiende) amandelboompjes langs ons pad. Om ons heen worden de rotswanden steiler. Net voorbij het dorpje Akerkour (ca. 1300 meter), met mooie boomgaarden, stoppen we voor de lunch. Daarna wordt het vlakker en als de kloof weer wijder wordt kijken we uit op het gehucht Berkik. Nog geen uur verder maken we kamp vlakbij een waterput onder een palmboom. Het heet hier Tifdassine.

dag 5 Tifdassine (1250 meter) - Bab-n-Ali (1350 meter), lopen 6 uur

Vanaf Tifdassine gaan we eerst omhoog langs de berg Alhiane (`de baard`) over een heuvel (ca. 1340 meter) die de naam Agarde Alhiane draagt (`achter de berg die op een baard lijkt`). Dan volgt een kleine afdaling naar het dorpje Idazzoun-n-Imlas (1140 meter). Hier is een schooltje, een open gebedsplaats en zelfs een klein winkeltje. Wij gaan verder door een rivierbedding en steken het Assif Tadudacht over. Tussen de uitgesleten rotsen gaat het nu langzaam omhoog. In de verte zien we de eerste grillig geërodeerde rotsen van het massief Tadaout-n-Tablah. Het landschap wordt steeds ruimer en droger met her en der uitstekende geërodeerde pieken. Langzaam gaan we omhoog naar de grote rotspartij met de naam Bab-n-Ali (1550 meter). Vanaf de pas bij deze rots is het uitzicht adembenemend mooi. Wij dalen af naar 1350 meter, naar een waterput met enkele huizen en een schooltje. Als we omkijken naar de grote Bab-n-Ali rots zien we hoe deze inderdaad een poort vormt met de ernaast liggende geërodeerde punt van het Tadaout-n-Tablah. Temidden van deze fantastische rotsvormen zetten wij ons kamp op. We genieten van een prachtige zonsondergang.

dag 6 Bab-n-Ali (1350 meter) - Igli (1740 meter), lopen 5 uur

We trekken verder door het surrealistische landschap met de bizarre rotsformaties waar het gebied zo om bekend staat. Vanaf het kamp gaan we de canyon van Afourar in, kriskras over de beek en over grote rotsblokken. Hier en daar is het nodig om mensen een handje te helpen. Door de kloof klimmen we langzaam omhoog naar ca. 1580 meter Dan dalen we af naar het dorpje Afourar en het gelijknamige riviertje. Door de vallei van Baïtdou stijgen we naar de Tizi-n-Igli (1900 meter). Hier staan we vlak voor een groot rotsmassief met grillig uitstekende punten. Beneden ons zien we de enkele huizen van het dorpje Igli al liggen: een klein gecultiveerd gebiedje omsloten door steile rotswanden. Na het dorpje Igli stijgen we nog( of alvast) een klein uur en overnachten op een ongelooflijke kampeerplek omringd door rotsmassieven en met een immens uitzicht over het gebied dat we de vorige dagen bewandeld hebben.

dag 7 Igli (1740 meter) - Almou-n-Ouarg (2250 meter), 5 uur lopen

Vandaag moet er aardig wat geklommen worden. Vanaf Igli is het al direct steil omhoog naar een eerste pas. Het levert ons een mooi uitzicht op over het kleine dorpje en haar omgeving met mooie rotsformaties. Dan wordt het minder steil en lopen we over een ezelpad gestaag verder omhoog naar een pas op 2480 meter, net onder de Kouaouch. Wie weet passeren we nog nomadenvrouwen of kinderen met hun geiten en schapen. Op de pas stoppen we voor de lunch om energie op te doen voor het laatste stuk naar de top (2592 meter). Hoog uitkijkend over alles zien we in het noorden de besneeuwde toppen van de Hoge Atlas en in het zuidoosten het begin van de woestijn. Via de Tizi-n-Ouarg dalen we af naar ons kamp Almou-n-Ouarg (2250 meter). Hier zetten we voor de laatste keer de tenten op en bereiden ons voor op een koude nacht (-5º C).

dag 8 Almou-n-O. (2250 meter) - Tagdilt (1660 meter), lopen 5 uur

Vanwege de ochtendkou staan we wat later op; zodra de zon achter de bergen vandaan komt. Ons koesterend in het zonnetje genieten we van het ontbijt. Dan breken we de tenten op en gaan weer op pad, omhoog naar de laatste pas, Tizi Iferd (2485 meter), temidden van een klein bos van jeneverbesstruiken, een zeldzaamheid in deze streek. Boven op de pas genieten we van de nog steeds wonderschone Hoge Atlas. Een lange afdaling brengt ons naar Tislit n`Ourzazan (1850 meter). Het landschap is vlakker met veel zand en geeft je de sfeer al bijna in de woestijn te lopen. Toch zitten we nog steeds boven de 1600 meter. In Tagdilt slapen we de laatste nacht in een gîte; een tot herberg ingericht groot Berberhuis. Hier rollen we onze matjes en slaapzakken uit op de met Berberkleden bedekte vloer. ’s Avonds nemen we afscheid van onze begeleiders die ons met hun gezang en trommelmuziek bedanken.

dag 9 Tagdilt - Ouarzazate (minibus 2 uur)

Een minibus staat al vroeg klaar om ons naar Ouarzazate te brengen. Onderweg is er gelegenheid voor nog een stop om wat te drinken of om de markt in Qalat M`Gouna of Skoura te bezoeken. In Ouarzazate heb je nog alle tijd om lekker rond te lopen, de gerestaureerde Kasbah Taorirt te bezoeken of de Atlas filmstudio’s. Ook kun je een excursie maken naar het oude kasbah dorp Aït Benhaddou. Of wat dacht je van een verkwikkend bezoekje aan een hammaam (Marokkaans badhuis)`

dag 10 Ouarzazate naar Amsterdam

De terugvlucht staat vandaag gepland en we nemen afscheid van het mooie Marokko.

Selecteer een van de onderstaande reizen en klik op 'boeken' om door te gaan naar het online reserveringssysteem.

Heen	Terug	Kosten
16 november 2012	25 november 2012	€ 585,- Exclusief ticket Ticket vanaf: € 365,-	Vanaf 4 weken voor vertrek of wanneer er nog 2 plaatsen beschikbaar zijn, is het niet meer mogelijk om een optie te nemen via het internet. Bel dan met het kantoor 0522 - 241146. U kunt alleen nog reserveren. Vanaf 4 weken voor vertrek of wanneer er nog 2 plaatsen beschikbaar zijn, is het niet meer mogelijk om een optie te nemen via het internet. Bel dan met kantoor 0522 - 241146.
23 december 2012	01 januari 2013	€ 585,- Exclusief ticket Ticket prijs op aanvraag	Vanaf 4 weken voor vertrek of wanneer er nog 2 plaatsen beschikbaar zijn, is het niet meer mogelijk om een optie te nemen via het internet. Bel dan met het kantoor 0522 - 241146. U kunt alleen nog reserveren. Vanaf 4 weken voor vertrek of wanneer er nog 2 plaatsen beschikbaar zijn, is het niet meer mogelijk om een optie te nemen via het internet. Bel dan met kantoor 0522 - 241146.
17 februari 2013	26 februari 2013	€ 585,- Exclusief ticket Ticket prijs op aanvraag	Vanaf 4 weken voor vertrek of wanneer er nog 2 plaatsen beschikbaar zijn, is het niet meer mogelijk om een optie te nemen via het internet. Bel dan met het kantoor 0522 - 241146. U kunt alleen nog reserveren. Vanaf 4 weken voor vertrek of wanneer er nog 2 plaatsen beschikbaar zijn, is het niet meer mogelijk om een optie te nemen via het internet. Bel dan met kantoor 0522 - 241146.

Bij de reissom inbegrepen

* vervoer per minibus naar/van de trektocht
* Nederlandse reisbegeleiding vanaf 11 deelnemers
* alle overnachtingen in steden op basis van logies in twee/driepersoonskamers.
* informatieboekje "Te gast in Marokko"
- op trek:
* alle maaltijden (3x per dag)
* bagagevervoer (o.a. voor persoonlijke bagage tot 12 kg p.p.)
* Engelssprekende Marokkaanse gids
* kok
* muildierdrijvers
* gebruik van keukengerei (ook bestek, bord etc.)
* overnachtingen in tweepersoonstenten
* medicijn / EHBO-kit

Niet bij de reissom inbegrepen

* retourvlucht Amsterdam-Ouarzazate (deze vlucht kan via HT Wandelreizen geboekt worden)
* luchthaventransfers in Marokko (indien vlucht niet via HT Wandelreizen geboekt is)
* reis- en annuleringsverzekering
* vaccinaties
* maaltijden wanneer we niet op trek zijn
* fooien lokale staf
* persoonlijke uitgaven (frisdrank, alcoholica, souvenirs)
* vervoer naar en van Schiphol
* bijdrage calamiteitenfonds € 2,50
* excursies wanneer niet vermeld in de brochures of aangegeven als facultatief
* toeslag eenpersoonstent € 5,-- per wandel-/trekdag (voor deze reis € 35,--)
* reserveringskosten € 20,-- per factuur
* wijzigingskosten € 35,--

Aantal deelnemers

Minimum aantal deelnemers: 4
Maximum aantal deelnemers: 15
4-10 deelnemers: begeleid door een Engelssprekende lokale gids
11-15 deelnemers: begeleid door een Engelssprekende lokale gids en Nederlandse reisbegeleiding

Klimaat

We voeren de Jebel Saghro-reis uit in de wintermaanden, van november t/m maart. Juist in de winter als het in Nederland donker en koud is, en er op het M’Goun- en Toubkalmassief sneeuw op de toppen ligt, is het in de Jebel Saghro aangenaam en fraai vertoeven. Met overdag vaak een lekker zonnetje en temperaturen tussen de 10 en 25 graden. Onderschat in deze maanden de kou echter niet. ’s Nachts is er, zeker op de hogere kampeerplekken, vaak vorst met temperaturen tussen de - 10 en 5 graden Celsius. Ook overdag kan het op (winderige) passen en plateaus koud zijn. Een goede jas, handschoenen, sjaal en muts moeten zeker mee, evenals een warme slaapzak.

Gemiddelde temperatuur van oktober t/m maart:

Laag/ Ouarzazate
overdag 20°C - 30°C
’s nachts 10°C - 20°C
Bergen/Anti Atlas
overdag 10°C - 25°C
‘s nachts - 10°C- 5°C

Tijd

In de zomer is het in Marokko 2 uur vroeger dan in Nederland, in de winter 1 uur.

Elektriciteit en mobiele telefoon

In de grotere steden is dat vaak 220 volt, maar op het platteland kan het wisselen van 110 of 220 volt. Er kan eventueel mobiel gebeld worden vanuit Ouarzazate en op de hoogste twee punten tijdens de trek.

Geld en fooien

1 € = ca. 11 DH (Marokkaanse dirham). In alle grote Marokkaanse steden kan gepind worden (Marrakech, Casablanca, Ouarzazate, Tanger, etc.). De meeste Marokkaanse vliegvelden beschikken over één of meerdere pinautomaten (behalve in de transitzone), mocht er echter geen gelegenheid toe zijn om op het vliegveld te pinnen, dan kan er altijd nog in de stad zelf gewisseld worden.
In het geval van een nachtelijke aankomst op het vliegveld is het aan te raden de gids/chauffeur (meteen na aankomst) een omweg te laten maken langs een pinautomaat.

Waar je met name op de terugreis rekening mee moet houden is dat de tax free shops op vliegvelden in Marokko geen dirhams accepteren, maar uitsluitend harde valuta (dus euro’s, dollars of een creditcard). De enige plek waar je op de vliegvelden in Marokko je dirhams nog kwijt kunt is bij de bar en wellicht de shop met boeken/tijdschriften (deze behoren namelijk niet tot het tax-free gedeelte). Dirhams mogen officieel niet uitgevoerd worden. Voor de terugreis wordt daarom aanbevolen resterende dirhams terug te wisselen bij een officiële bank. Houd er wel rekening mee dat de verkoopkoers lager is dan de aankoopkoers. Mocht het terugwisselen om wat voor reden dan ook niet lukken, dan kan er altijd nog in Nederland teruggewisseld worden.

Wij raden aan om een redelijk bedrag om te wisselen in dirhams. Afhankelijk van de duur van de reis en de groepsgrootte geldt voor Marokko een adviesbedrag van € 100,- (evt. fooien inbegrepen). De aankoop van souvenirs e.d. is niet meegenomen in dit bedrag.

Voor de actuele wissekoers . (Oanda.com)

Visum en paspoort

Voor Marokko is geen visum nodig. Het paspoort moet tenminste geld zijn tot na verblijf in Marokko

Procedure van vertrek

Bij groepen vanaf 11 personen gaat er Nederlandse reisleiding mee. Bij groepen kleiner dan 11 personen wordt de reis uitgevoerd met alleen lokale reisleiding. De mensen die reizen in een groep met Nederlandse reisleiding zullen het ticket ontvangen van de reisleider op Schiphol. Mensen die in een kleinere groep reizen zullen het ticket thuisgestuurd krijgen.

Vaccinaties

Voor officiële adviezen kun je terecht bij de GGD of bij je huisarts. Er zijn geen vaccinaties verplicht. Aanbevolen worden: DTP en Havrix (tegen geelzucht = Hepatitis A).

Lijst van persoonlijke medicijnen

Sterilon/betadine-iodium : wondontsmetting
Leukoplast/ second skin : blaarpreventie
Hansaplast : bij wondjes
Paracetamol : pijnstiller
Zonnebrandolie/-crème : min. factor 10
Lippenbescherming : zinkzalf, lipbalsem mét zonnefactor
Rekverband, knieband : bij knieproblemen
Arnica of SRL-gelei : bij kneuzingen, spierpijn
ORS : ter voorkoming van uitdroging bij diarree
Evt. Strepsils : bij schrale keel

Uitrusting

Schoeisel
Wij raden lichte bergwandelschoenen aan met een stevige profielzool. Het is belangrijk dat je schoenen erg goed zitten, omdat je er elke dag uren op moet lopen.

* Wanneer je nieuwe schoenen moet kopen, verdient het aanbeveling om tot 1 maat groter te kopen dan je werkelijke maat (pas ze met een paar extra sokken).
* Je voeten hebben namelijk de neiging om op te zetten als je wat langer op een dag loopt. Daar komt nog bij dat je bergaf niet met je tenen in de knel komt.
* Als je nieuwe schoenen moet kopen, loop ze dan goed in.
* Op sommige tochten moet je door kleine beekjes waden, over modderige paden en soms door sneeuw lopen, dus een redelijke mate van waterdichtheid is handig.
* Een goede profielzool geeft je beter grip op de wat steilere paden.
* Bij zwaardere trekkings (5 stippen of meer) is een zwaardere uitvoering aan te bevelen.

(Dag)rugzak
Je kunt je bagage laten dragen tot 12 kg. Je bagage kun je in een plunjezak of grote rugzak of tas doen. Voor de spullen die je tijdens het lopen nodig hebt volstaat een dagrugzak. We adviseren een dagrugzak met een inhoud van ± 35 liter (of meer).

Slaapzak en matje
Voor alle tochten is een goede slaapzak tot – 5 of - 10° C (dons of kunststof zoals bijvoorbeeld hollofil) onontbeerlijk. Een goede slaapmat heeft twee functies: isolatie tegen optrekkende kou en ligcomfort. De voorkeur gaat uit naar een slaapmatje met een gesloten celstructuur (i.v.m. isolatiewaarde en niet opzuigen van vocht) of een zogenaamd zelfopblazend matje van bijvoorbeeld Thermarest of een ander merk.

Paklijst

~ berg(wandel)schoenen
~ teva`s of andere sandalen of lichte gympen voor `s avonds; ook geschikt voor evt. het doorwaden van rivieren/beekjes
~ slaapmatje + slaapzak (min. temp -5°C)
~ eventuele lakenzak
~ oordoppen*
~ warm, winddicht (evt. dons-)jack
~ regencape / regenpak
~ lange broek
~ enkele T-shirts en overhemden met lange mouwen en met kraag tegen verbranding van je nek en armen
~ ondergoed
~ warme trui
~ handschoenen
~ sokken, afgestemd op je bergschoenen
~ evt. zwembroek / badpak (zwembad bij hotel in Ouarzazate)
~ maillot, legging of pyjamabroek
~ dunne handdoek (snel droog), een washand, en voor vrouwen een omslagdoek
~ toiletartikelen
~ veldfles (inhoud minimaal 1 liter)
~ zakmes
~ zaklamp (nb gebruikte batterijen mee terug naar NL voor chemisch afval!!)
~ evt. wandelstok (telescopisch)
~ wasmiddel (biologisch afbreekbaar)
~ toiletpapier (ongebleekt), aansteker (verbranden)
~ maandverband/tampons
~ zeep en/of desinfectiegel voor je handen
~ medicijnen (zie afzonderlijk lijstje)
~ iets voor op je hoofd tegen zon, stof en kou; zonnehoed/pet/sjaaltje en muts
~ zonnebril
~ plastic (vuilnis)zakken, o.a. om inhoud rugzak in te verpakken/droog te houden
~ evt. hangslotje om plunjezak af te sluiten
~ dagrugzakje
~ moneybelt of halstasje met:
- paspoort
- inentingsboekje
- ticket
- geld, pinpas en eventueel traveller cheques
- verzekeringsbewijs + alarmnummers
- 2 pasfoto`s (voor het geval dat)

* altijd handig

N.B. Maak van alle belangrijke papieren kopieën, noteer de nummers, laat 1 exemplaar thuis en bewaar onderweg de kopieën apart van de originelen.

Bagage

Tijdens de looptocht wordt de persoonlijke bagage vervoerd op de rug van lastdieren en is dus veel aan schuur- en drukbewegingen onderhevig. Alles wat kwetsbaar is moet dus goed verpakt meegenomen worden. Om alles goed verpakt mee te nemen, kun je bij HT Wandelreizen een plunjebaal van sterk materiaal voor € 45,-- kopen (plus eventuele verzendkosten € 6,75). Handig is ook een klein hangslotje, om de plunjebaal af te sluiten.

Omdat er vanuit Nederland vaak tenten, medicijntonnen etc. meegaan naar Marokko, vragen we onze deelnemers om niet meer dan 15 kg aan ruimbagage mee te nemen (dit is excusief handbagage). De overige kilo’s kunnen dan gebruikt worden voor de groepsbagage.

Tijdens de trek mag 12 kg p.p. aan persoonlijke bagage worden afgegeven. Spullen die niet nodig zijn tijdens de trek kunnen eventueel achtergelaten worden in het hotel in Ouarzazate.

Verzekeringen

Het afsluiten van een adequate reisverzekering stellen wij verplicht. Voor Marokko is Europadekking voldoende. Een annuleringsverzekering raden wij sterk aan. Beide verzekeringen kun je regelen via HT of via je eigen verzekeringsmaatschappij. Indien de reisverzekering wordt afgesloten via derden dan moet je voor vertrek aan HT de volgende gegevens doorgeven: verzekeringsmaatschappij, polisnummer, alarmnummer. Mocht zich tijdens de reis een probleem voordoen dan kunnen de reisleider en HT snel handelen.

Verblijf

In Ouarzazate verblijven we in een eenvoudig hotel. De kamers hebben eigen douche en toilet. In het hoogseizoen (de vakantieperiodes in Nederland) is het niet mogelijk om een 1-persoonskamer te reserveren. Tijdens de trek slapen we in tenten en slapen we één keer in een berberhuis.

Maaltijden

In Ouarzazate is het ontbijt inclusief. De overige maaltijden in Ouarzazate zijn voor eigen rekening. Tijdens de trek zijn alle maaltijden inclusief. Tijdens de rijdagen zijn de maaltijden inclusief.

Landschap en ligging Marokko

Marokko ligt op het Afrikaanse continent net ten zuiden van Spanje. Met een oppervlakte van 446.550 vierkante kilometer is het land ruim tien maal zo groot als Nederland. Marokko heeft langs de kust een mediterraan klimaat, naar oost en zuid, over de hoge bergruggen, langzaam overgaand in een woestijnklimaat in de Sahara. Dwars door het land lopen een aantal hoge bergketens. In het noorden het Rif-gebergte en onder Fès de Midden Atlas met zijn uitgestrekte cederbossen en de enige in Marokko nog in het wild levende apensoort, de magot. Naar het zuiden, onder Marrakech, vind je het Hoge Atlas-gebergte met toppen tot boven de 4000 meter. Verder naar het zuiden ligt de wat lagere en veel oudere bergketen van de Anti Atlas. In het westen, rond Tafraoute, vind je een spectaculair rotslandschap van bruinrood graniet. Meer naar het oosten, bij Ouarzazate, zie je de grillige rotsformaties van de droge bergen; de Jebel Saghro. Nog verder naar het zuiden begint de uitgestrekte Sahara-woestijn.

Tijdens deze 10-daagse reis maak je een 7-daagse trektocht door de Jebel Saghro, tussen de Hoge Atlas en het begin van de Sahara, centraal in Zuid Marokko. In dit weinig vruchtbare gebied met zijn hete zomers liggen slechts een paar kleine dorpjes. Verder leven er nomaden die hier in de wintermaanden rondtrekken met hun kuddes geiten en kamelen. In januari/februari verspreiden de bloeiende amandelbomen een witroze sluier over de hellingen.

Landschap Jebel Saghro

De Jebel Saghro is een bergrug in het zuidoosten van Marokko, achter de Hoge Atlas en tegen de Sahara woestijn. Het is de oostelijke uitloper van de Anti-Atlas, de zuidelijkste en oudste bergketen in Marokko. Grillige door wind en zand geërodeerde rotsformaties maken het landschap surrealistisch. Hoogste top is de Kouaouch (2540m). Het landschap zit vol contrasten. Het pad voert je over stenige, kale hellingen, met soms een beetje groen en een verdwaalde kudde geiten, om even verder uit te komen in een kloof met een oude bron waar oleanders weelderig groeien. Daar waar water is, ontstaan groene valleien met wat akkertjes, amandelbomen en soms zelfs dadelpalmen. In de zomer is het in de Jebel Saghro (‘droge bergen’ in het Berbers) erg heet. In de wintermaanden tref je er de Aït Itta-nomaden aan met hun donkere kameelharen tenten.

Klimaat en temperaturen

De maximale temperatuur in Marrakech ligt in de winter rond de 20° C. De gemiddelde minimum temperatuur bedraagt dan 5° C. In Ouarzazate ten zuiden van de Tizi-n-Tichka pas is het veelal enkele graden warmer. ’s Avonds zal het behoorlijk afkoelen. Vaak blijft het warm genoeg om met een trui of fleece ’s avonds buiten te zitten en zelfs in je slaapzak zo onder de blote sterrenhemel te slapen.
Tijdens de trekking in het Saghro-gebergte kan het ’s avonds aanmerkelijk koeler worden, met name omdat deze trekking verloopt tussen de 1000 meter en 2500 meter Overdag kunnen we nog steeds rekenen op aangename wandeltemperaturen. ’s Nachts, ook op de hogere passen, moeten we rekening houden met soms vorst en eventueel sneeuwresten. Regen is niet uitgesloten. Ook kan het op sommige passen / passages flink waaien.
In principe geldt dat het in de bergen (en ook in de woestijn) na het ondergaan van de zon een stuk kouder wordt, warme kleding is dan essentieel. ‘s Nachts is de lucht meestal helder en prachtige sterrenhemels vallen ons ten deel. Overdag is een goede bescherming van huid, ogen en lippen tegen de soms felle zon zeer aan te bevelen. Door de droogte verliest ook de rest van je lichaam ongemerkt veel vocht. Veel blijven drinken is belangrijk om uitdroging te voorkomen. Hoofdpijn, en soms ook misselijkheid, is vaak het gevolg van uitdroging of een overdaad aan zon.

Volk,taal en godsdienst

Het klimaat, de grote variatie in het landschap en het dagelijkse leven dat in Marokko zo heel anders is dan bij ons, maken het land tot een bijzondere bestemming. En relatief zo dichtbij. Het vliegveld van Casablanca in het noordwesten ligt op slechts 3,5 uur vliegen van Nederland. Nog geen uur verder en je bent in Marrakech, Ouarzazate of Agadir.

Alleen gescheiden door de straat van Gibraltar is de sfeer en het landschap toch heel anders dan in Europa. De meeste Marokkanen leven nog traditioneel, op straat zie je mannen in lange gewaden en vrouwen met hoofddoek en soms nog een sluier. Oude gebruiken, muntthee en het islamitische geloof doordrenken het dagelijkse leven. De steden hebben vaak nog een oud centrum met een wirwar aan smalle, soms overdekte straatjes, de souks met overal kleine winkeltjes. Ook zie je nog veel oude ambachten die met de hand worden beoefend. De diverse sultans die het land veroverden bouwden grootse paleizen in de oude koningssteden met hoge stadsmuren. In het zuiden zie je overal de vierkante, verstevigde burchten, kasbah’s en skours, die tegen indringers bescherming boden. In Ouarzazate kun je de kasbah Taorirt, tot 1956 eigendom van de pasja van Marrakech, bezoeken. Niet ver daar vandaan ligt het kasbahdorp Aït Benhadou langs de oude karavaanroute naar Telouet. Een geliefd filmdecor wat in Ouarzazate heeft gezorgd voor een kleine filmindustrie met de Atlas studio’s.
Ver van de steden wonen veel Berbers in kleine dorpjes waar haast nog een middeleeuwse sfeer lijkt te heersen. Op plattelandsmarkten waan je je in Bijbelse tijden tussen de ezels, kamelen en mannen in djellabahs. In het zuiden en oosten leven nog rondtrekkende nomaden in hun donkerbruine tenten op het randje van de Sahara. In Marokko wonen 34 miljoen mensen, ongeveer twee keer zo veel als in Nederland.

De officiële taal van Marokko is klassiek Arabisch, maar de gesproken taal is een dialect, vergelijkbaar met dat van Algerije en Tunesië en staat bekend als Maghreb-Arabisch. Berbers, die 60% van de bevolking vertegenwoordigen, spreken één van de drie Berber dialecten; Rif, Braber of Chleuh. Talen die onderling niet uitwisselbaar zijn. De verschillende berbertalen zijn bovendien compleet anders dan het Arabisch, hoewel sommigen woorden wel uitwisselbaar zijn. De meeste Berbers spreken ook (wat) Arabisch. Bijna alle Marokkanen spreken ook (een beetje) Frans; de erfenis van het Franse protectoraat, Frans werd nl. verplicht op alle scholen, zelfs de meest afgelegen. Veel meer dan een zekere basis (bonjour, de quel pays ..., donnez-moi ...) en de woordenschat om te kunnen onderhandelen wordt er helaas op de basisschool nog niet geleerd. In het noorden rondom Tetouan vind je in de voormalige Spaanse zone nog veel Marokkanen die een beetje Spaans spreken. Berbers zijn overigens echte talenwonders en tijdens de trek zul je vast ook wat Hollandse woordjes horen. In grotere hotels, restaurants en veel souvenirwinkels wordt ook een beetje Engels gesproken. Hoewel het voor een kort verblijf niet nodig is om Arabisch te spreken, kan het prettig zijn toch enige woorden te spreken en begrippen te kennen.

Milieu

Het beleid van HT Wandelreizen kent in dit opzicht een aantal richtlijnen:
- Op trektocht wordt voor zoveel mogelijk op gas gekookt. In 2004 hebben we grotendeels de overstap gemaakt van petroleum en hout op gas; het kappen van hout wordt geheel vermeden.
- We laten geen afval achter; een speciale milieudrager is hiervoor verantwoordelijk.

De deelnemers worden met klem verzocht het volgende in acht te nemen:
- Op trektocht de vegetatie ongemoeid te laten.
- Alle afval te verzamelen en mee te nemen/geven tot het eind van de tocht
- Je behoefte te doen op veilige afstand van bronnen en rivieren.
- Te beseffen dat voor warm watergebruik in bergdorpen meestal hout verstookt wordt.
- Liever geen pennen, ballonnen e.d. uit te delen.
- Batterijen mee terug te nemen naar Nederland. Aangezien er in Marokko geen voorzieningen zijn voor de verwerking van batterijen.

Lege batterijen? Lever ze in en win!
 

Trees for Travel
HT organiseert voor het overgrote deel vliegreizen naar afgelegen bestemmingen. Tijdens een vliegreis worden afvalstoffen geproduceerd die o.a. bijdragen tot het broeikaseffect. Een goede manier om deze schadelijke bijwerkingen voor het milieu te compenseren is meedoen aan het programma Trees for Travel. Met de koop van een certificaat wordt de uitstoot van broeikasgassen, veroorzaakt door je vliegreis, gecompenseerd door de aanplanting van nieuw bos.

Souvenirs van bedreigde dieren en planten
Het Wereld Natuur Fonds voert campagne over souvenirs van wilde dieren en planten. In de campagne roept het Wereld Natuur Fonds op dit soort souvenirs niet te kopen en de natuur op vakantiebestemmingen te laten zoals die is, zodat we over 10 jaar nog steeds kunnen genieten van die prachtige en onmisbare natuur. Wat veel mensen ook niet weten is dat zij een fikse boete riskeren bij de douane. Want souvenirs van beschermde dieren en planten mogen helemaal niet, of alleen met de juiste vergunningen worden ingevoerd.

Er is een top 10 van bedreigde dieren en planten waarvan veel souvenirs in beslag worden genomen door de douane. Meegebracht door toeristen die vaak niet wisten dat het helemaal niet of alleen met speciale vergunningen mag.

Top 10 van dier- en plantensoorten die vaak de dupe worden van de handel in souvenirs:

* Koralen
* Grote Schelpen
* Olifanten
* (Zee) schildpadden
* Grote Katten
* Slangen en hagedissen
* Krokodillen
* Papegaaien
* Vlinders
* Orchideeën en cactussen

Natuurlijk kun je ook souvenirs tegenkomen van dieren of planten die hierboven niet zijn genoemd. Als ze zijn gemaakt van wilde dieren of planten, wordt er aangeraden om bij twijfel niet te kopen. Het gaat immers om meer dan regels en boetes. De prachtige natuur op vakantiebestemmingen blijft behouden door te kijken, en niet te kopen.

Welke bedreigde planten en dieren leven er in Afrika? En wat zijn de meest voorkomende souvenirs van deze soorten die je op je reis kunt tegenkomen? Kijk voor meer informatie op: .

Woordenlijst

wahed - 1
joezj - 2
tleta - 3
arba - 4
chamsa - 5
sitta - 6
sebta - 7
tmenija - 8
tessaout - 9
ashra - 10

Salaam Aleikoem - vrede zij met u, hallo(formeel)
Aleikum Assalaam - het antwoord op de begroeting
Labass - hallo (berbers: informeel)
Merhaba - goedendag, welkom
Saba alcheir - goedemorgen
Msa alchier - goedenavond
Bislamma - dag, tot ziens
Sjoekran - dank je (informeel)
Barak`allah oufik - God`s zegen met u, dank u
Sahmani - neem me niet kwalijk
Afak - alstublieft
Bis m`llah - in de naam van god (gezegende maaltijd)
Allah - God
L’Hamdoellillah - dank/prijs God (na de maaltijd, na goed nieuws)
In`shallah - Als God het wil (na intenties)
Sidi - mijnheer
Lalla - mevrouw
Wacha - akkoord
Wacha / ijeh / na’am - ja
Lla - nee
Makasj - niets, geen
Floes - geld
Asj-hal - hoeveel
Besef - veel, teveel
mezjen - goed, mooi
chwieja - klein, een beetje
kebir - groot
seghir - klein
zid - meer
bida - ei
hoeta - vis
leham - vlees
chodra - groente
kebch - schaap
dsjasje - kip
kahwa - koffie
chalib - melk
atai - thee
lamoen - citroen
sukar - suiker
Djebl - berg(top)
Tizi - pas
Aïn - bron
Aït - dorp, volk (zonen van)
Dar - (heren) huis
Agadir - vesting, silo
Agdal - tuin

Aanbevolen literatuurlijst Marokko

1. Nelles Guide Marokko, Nederlandse uitgave vertaald uit het Duits; Het Spectrum BV, 254 p./ISBN 90-274-5546-5
Veel achtergrondinformatie, ook voor wandeltochten
2. Kleine Dominicus Marrakech
3. Sesam Natuurhandboek fossielen (met name voor de woestijnreizigers)
4. Lonely Planet Moroccan Arabic Phrasebook, 176 p.
ISBN 0 ? 86442 ? 586 ? 4 Leuk voor als je wat meer in het Arabisch wilt kunnen zeggen.
5. `Marokko` landenreeks, Kon. Inst. vd tropen i.s.m. NOVIB/NCOS. Achtergrondinformatie algemeen.
6. Culture Shock Morocco, 286 p./ISBN 1-85733-144-3
In Engels, luchtig geschreven, veel achtergrond over het dagelijkse leven (vooral in de steden)
7. `Een tipje van de sluier, islam voor beginners`, Joris Luyendijk, Podium, , 110 p.
Kort en objectief; volgens de kenners.
8. `Papa, wat is een moslim`, Tahar Ben Jelloun,
De Geus, Breda 2002, 89 p./ISBN 90-445-0256-5
Vertaald uit het Frans. Geschreven door beroemde Franstalige auteur die diverse prijzen won.
Tahar Ben Jelloun beantwoordt vragen van zijn kinderen die na 11 september 2001 willen weten waarom zij moslim zijn.
9. `De traditionele keuken van Marokko`, Naima en Mohamed Kattat,Tirion, Baarn
ISBN 90 ? 4390 ? 042 ? 7
Recepten en achtergronden over eettradities.
10. `Vasten en feesten in Marokko, hoe vrouwen omgaan met de ramadan`, Marjo Buitelaar, Bulaaq, , 155 p.
11. `The rough guide to Morocco`, nieuwste editie
meer dan 600 p.
12. "Guide de tourisme Maroc" Guide Michelin,
laatste editie, 160 p
13. "Marokko" Jo Dominicus: Dominicus reeks, Gottmer reisgidsen, , 248p.
14. “Geschiedenis van Marokko” Forum 2002, auteurs herman Obdeijn, Poalo De Mas en Philip Hermans, ISBN 10 90-5460-082-9 of ISBN-13 978-90-5460-082-4, 240p., uitgeverij Bulaaq
15. "Morocco, a travel survival kit", Lonely Planet, laatste editie, ruim 400p.